کشته شدن مالک اشتر به دست معاویه

کشته شدن مالک اشتر به دست معاویه

کشته شدن مالک اشتر به دست معاویه

امیرالمومنین علیه السلام به مالک اشتر فرمودند: “جز تو کسى شایسته حکومت مصر نیست. پس به مصر برو، خدا تو را رحمت کند.” از آن پس، اشتر از حضور على علیه السّلام مرخص شد و اسباب سفر آماده کرد و مهیاى رفتن به مصر شد. جاسوسان معاویه او را خبر کردند که امیرالمومنین علیه السلام مالک اشتر را به ولایت مصر منصوب کرده است. معاویه که طمع حکومت مصر را داشت، این انتصاب خیلى برایش گران آمد. و یقین داشت که هرگاه اشتر به مصر برود، از محمّد بن ابى بکر هم قاطع‏تر و در دشمنى با او (معاویه) سخت‏تر است. از این رو سفارشى به رئیس خراج قلزم (شهری بین مکه و مصر) فرستاد و گفت: مالک اشتر رو به مصر نهاده و مى‏آید. اگر کار او را تمام کنى، مالیات قلزم را تا من زنده‏ام و تو زنده‏اى، بر تو مى‏بخشم. تا مى‏توانى از حرکت او مانع باش!

این شخص آمد و در قلزم اقامت کرد. اشتر نیز از عراق به طرف مصر حرکت کرد. وقتی وارد قلزم شد، آن مرد به استقبال آمد و پیشنهاد کرد که در آنجا توقف کند و اظهار داشت: اینجا منزلی خوش و طعام هم آماده و علف اسب ها نیز فراهم است و من فردى از افراد مالیات بده این سرزمین هستم. مالک پیاده شد و او طعامى آورد. طعام که صرف شد، شربتى از عسل که در آن زهر ریخته بود، آورد و به او داد. وقتی مالک آن را خورد، وفات یافت.

آن کس که به اشتر زهر داده بود، نزد معاویه آمد و او را از قتل اشتر آگاه کرد، سپس معاویه بپاخاست و خطبه‏اى خواند و در ضمن آن خدا را حمد و ثنا گفت. آنگاه اظهار داشت: به راستى که على دو بازوى توانا داشت که یکى- یعنى عمار یاسر- در صفین و دیگرى- یعنى اشتر- امروز بریده شد.(۱) و در عبارت ابن قتیبه آمده که معاویه هنگامى که از خبر کشته شدن مالک اشتر آگاه شد، گفت: چقدر جگرم راحت و خنک شد! خدا لشکریانى دارد که این عسل (که بوسیله آن مالک کشته شد) از آن جمله است!!(۲)

اینجاست که مى‏بینى معاویه چگونه از این گناه بزرگ (گناه کشتن بنده صالحى که از زبان رسول اللّه صلّى اللّه علیه و آله و جانشینش مولانا امیر المؤمنین سلام اللّه علیه تعریف و ستایش شده) هیچ پروایى نمى‏کند، و توبه و پشیمانى به او دست نمى‏دهد، بلکه او و مردم شام از مرگ این قهرمان بزرگ اظهار شادمانى مى‏کنند. آری جرم مالک این بود که امام زمان خود را یارى مى‏کرد!

معاویه درحالی از کشتن مردم بی گناه اظهار شادمانی می کند که ابن عباس نقل کرده است که پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله فرمودند: بدترین مردم در پیشگاه خدا، کسى است که در حرم کافر شود و در اسلام سنّت جاهلیت را بجوید و خون یک نفر را بخواهد بغیر حق ریخته شود.(۳) و حدیثى از ابو هریره نقل شده که: هر کس در قتل مؤمنى به اندازه نیمه کلمه‏اى کمک کند، خدا را در حالى ملاقات مى‏کند که در بین دو چشمش نوشته باشند: از رحمت خدا نومید است!
اسناد:

(۱) تاریخ طبری ج۶ص۵۴ حوادث سال ۳۸ هجری، کامل ابن اثیر ج۳ص۱۵۲ حوادث سال ۳۸، مروج الذهب مسعودی ج۲ص۳۹٫

(۲) العیون ابن قتیبه ج۱ص۲۰۱٫

(۳) صحیح بخارى و سنن بیهقى ۸: ۲۷٫

 

نظر دهيد