نشانه‏هاي ظهور امام زمان عجل الله تعالی فرجه شریف

نشانه‏های ظهور امام زمان عجل الله تعالی فرجه شریف

نشانه‏های ظهور امام زمان عجل الله تعالی فرجه شریف

رهبران و بزرگان دین، برای جلوگیری از انحراف ها و کج‏ روی ها، باید منجی و مصلحِ آخر زمان را با تمام شاخصه ‏ها و خصال معرفی نمایند و برای ظهور او نشانه‏ها و علایمی را بیان کنند تا مردم در تحیر و تردید نمانند. ظهور منجی بشر در دوران آخر زمان، باوری است قطعی و همگانی. ادیان و شرایع توحیدی و غیرتوحیدی و نیز بعضی از مکاتب بشری، نوید چنین روزی را به پیروان خویش داده‏اند. در این میان، اسلام با مبانی قوی نظری و عملی، موضوع ظهور را به صورت صحیح تبیین کرده و با راهکارهای مناسب و درخور، واژه انتظار و منتظرِ مصلح را در میان جوامع اسلامی تبیین کرده است. واژه مهدویت و مهدی علیه‏ السلام تبلور فرهنگ انتظار است که همه مسلمین، اعم از شیعه و اهل سنت در باور داشت آن، اتفاق نظر دارند.

از زمان ظهور اسلام، پیامبر اکرم صلی ‏الله ‏علیه ‏و ‏آله و اهل بیت علیهم ‏السلام و صحابه و یاران ایشان، عهده ‏دار تبیین فرهنگ مهدویت بوده‏اند و این رسالت در هر عصری، میان آن ها ادامه پیدا کرده تا دوران غیبت کبری امام زمان علیه ‏السلام که در این برهه مهم و حساس، علما و مبلغان دینی مسئولیت تبیین و تثبیت آن را به عهده گرفته و مردم را به فرارسیدن روزگار ظهور امیدوار می ‏کنند.

ضرورت بیان نشانه ‏های ظهور

هر مسئله‏ای که اهمیت و مقبولیت عمومی داشته باشد، مخاطرات و تهدیدها نسبت به آن از ناحیه سودجویان و فرصت طلبان بیشتر خواهد شد؛ از جمله این مسائل که دارای شاخصه ‏های جهانی و همگانی است، ظهور منجی است که به منزله اعتقاد و باور عمومی در همه ادیان مطرح شده است. طبیعی است افرادی که به دنبال منفعت و سودجویی فردی ‏اند با آزمندی بسیار و با ظاهرسازی فریبنده به اغفال مردم می ‏پردازند تا به نیت سوء خود برسند.

از این رو بیان نشانه‏ها و علایم ظهور، ضروری است و رهبران و بزرگان دین، برای جلوگیری از این انحراف ها و کج ‏روی ها و برای حفظ باورهای اصیل مردم، باید منجی و مصلحِ آخر زمان را با تمام شاخصه ‏ها و خصال معرفی نمایند و برای ظهور و قیام او نشانه‏ها و علایمی را بیان کنند تا مردم در تمیز سره از ناسره در تحیر و تردید نمانند. از همین رو در روایات و احادیث بسیاری منجیِ آخر زمان (حضرت مهدی علیه ‏السلام) و کیفیت ظهور او، با تمام علایم و نشانه‏ها بیان شده است.

در رویکرد کلی و کلان، می ‏توان نشانه‏ها و علایم ظهور امام زمان علیه ‏السلام را به انواع مختلف تقسیم کرد که به یکایک آن ها خواهیم پرداخت:

الف- نشانه ‏های عام و خاص

* ۱٫ نشانه‏های عام

آن دسته از نشانه ‏ها و علایمی که شاخصه ‏های کلی و عمومی دارند یعنی در قالب پدیده خاص، در برهه خاص و در افراد خاصی متصف نشده‏اند، «علایم عمومی» نامیده می ‏شوند؛ نظیر احادیث و روایاتی که از احوال و اوضاع مردمان آخر زمان خبر می ‏دهند و از انحرافات و کج روی هایی که در آن دوره رخ می ‏دهد سخن به میان آورده‏اند که در واقع، نوعی بیان علایم و نشانه ‏های ظهور امام زمان علیه ‏السلام است، اما در قالب و معیار کلی و عمومی.

«عَنْ اِبْنِ عَباس عَنْ رَسُولِ اللّه‏ِ صلی ‏الله ‏علیه ‏و ‏آله: فِی حَدیثٍ اَنَّ اللّه‏َ اَوْحی اِلَیهِ لَیْلَهً اَسْری بِهِ اَنْ یُوصِیَ اِلی عَلِیِّ وَ اَخْبَرَهُ بِالْأَئِمّهِ مِنْ وُلْدِهِ اِلی اَنْ قالَ وَ آخِرُ رَجُلٍ مِنْهُمْ یُصَلّی عِیسَی ابْنُ مَرْیَمَ خَلْفَهُ یَمْلأُ الاَْرْضَ عَدْلاً کَما مُلِئَتْ جَورا وَ ظُلْما… فَقُلْتُ اِلهی وَ سَیِّدی مَتی یَکُوُنُ ذاکَ؟ فَاَوْحَی اللّه‏ُ عَزَّوَجَلَّ اِلَیَّ: یَکُوُنُ ذالِکَ اِذا رُفِعَ الْعِلْمُ وَ ظَهَرَ الْجَهْلُ وَ کَثُرَ القِراءَهُ وَ قَلَّ الْعَمَلُ وَ کَثُرَ الْقَتْلُ وَ قَلَّ الْفُقَهاء وَالْهادُونَ وَ کَثُرَ فُقَهاءُ الضَّلالهِ وَالْخَوْنَهِ… وَ کَثُرَ الْجَورُ وَالْفَسادُ وَ ظَهَرَ الْمُنْکَرُ وَ اَمَرَ اُمّتُکَ بِهِ وَ نَهی عَنِ الْمَعْروُفِ…».(۱)

ابن عباس می ‏گوید: «در شب معراج، مطالبی به رسول اکرم صلی ‏الله ‏علیه ‏و ‏آله وحی شد که باید به حضرت امام علی علیه ‏السلام سفارش کند و به او در مورد ائمه بعد از آن حضرت که از فرزندانش هستند خبر داد؛ تا آن جا که فرمود: آخرین آن ها نشانه هایی دارد؛ از جمله این که عیسی بن مریم پشت سرش نماز می ‏خواند؛ زمین را پر از عدل و داد می ‏کند، چنان چه پر از ظلم و جور شده باشد…

عرض کردم: خداوندا! آن کی خواهد شد؟ خداوند به من وحی کرد: هرگاه علم از میان برداشته شود و جهل و نادانی ظاهر شود؛ قرائت های قرآن زیاد اما عمل کم شود؛ قتل و کشتار زیاد شود، فقهاء و هدایت کنندگان واقعی کم شوند؛ علمای فاسق و خیانت کار زیاد شوند… جور و فساد زیاد شود؛ منکر ظاهر شود؛ امت تو امر به منکر و نهی از معروف کنند…

حضرت علی علیه‏ السلام در جواب سؤال «صعصعه بن صوحان» ـ که از یاران آن حضرت بود ـ در باب دجال و خروجش، و پیرامون نشانه‏هایی از ظهور امام زمان علیه ‏السلام، چنین فرمودند: «فَاِنَّ عَلامَهَ ذلِکَ اِذا اَماتَ النّاسُ الصَّلاهَ وَ اَضاعُوا الاَمانَهَ وَاسْتَحَلُّوا الْکِذْبَ، وَاکَلُوا الرِّبا وَ اَخَذُوا الرُّشا وَ شَیَّدُوا البُنْیانَ وَ باعُوا الدّین بِالدُّنْیا وَاسْتَعْمَلُوا السُّفَهاءَ وَ شاوَرُوا النِّساءَ وَ قَطَعُوا الاَرْحامَ وَاتَّبَعُوا الاَهْواءَ، وَاسْتَخَفُّوا بِالدِّماءِ…».(۲)

علامت خروج و قیام دجال زمانی است که مردم نماز را ترک کنند و در میان مردم بمیرد، امانت ها را ضایع کنند؛ دروغ گفتن را حلال شمارند؛ ربا بخورند؛ رشوه بگیرند؛ ساختمان ها را محکم سازند و دین را به دنیا فروشند؛ مردمان کم عقل را بر کارها گمارند؛ زنان را در کارهای اجتماعی و شخصی طرف مشورت قرار دهند؛ قطع صله ارحام کنند؛ از هوا و هوس پیروی کنند و کشتار و خونریزی را کوچک شمارند…

* ۲٫ نشانه‏های خاص

بعضی از نشانه‏ها و علایم ظهور، به صورت خاص و با شاخص های ویژه در افراد متعین، تبلور می ‏یابد؛ مثلاً در روایات بسیاری ذکر شده است، که ظهور امام زمان علیه ‏السلام در سال فرد و در روز فرد تحقق پیدا خواهد کرد.

ظهور و خروج افرادی به نام «دجال» و «سفیانی» که مظهر ضلالت و گمراهی و نیز قیام افرادی مثل یمانی و سید خراسانی که سنبل هدایت هستند جزء علایم خاص شمرده می ‏شود و در احادیث، با اسم و رسم و با ویژگی های مخصوص شان وارد شده است.

امام باقر علیه ‏السلام فرمودند: «تَنْزِلُ الرّایاتُ السُّودُ الَّتی تَخْرُجُ مِنْ خُراسان اِلیَ الْکُوفَهِ، فَاِذا ظَهَرَ الْمَهدیُّ بَعَثَ اِلَیه بِالْبَیْعَهِ».(۳) / پرچم های سیاهی از ناحیه خراسان بیرون می ‏آید و به جانب کوفه به حرکت درمی ‏آید. پس چون مهدی ظاهر شود، اینان وی را دعوت به بیعت می ‏کنند.» و نیز امام باقر علیه ‏السلام فرمود: «برای مهدی ما، دو نشانه است که از هنگامی که خداوند آسمان ها و زمین را خلق فرمود، سابقه ندارد: خسوف در شب اول ماه رمضان و کسوف در نیمه همان ماه. و این دو از زمانی که خداوند آسمان ها و زمین را خلق کرده است، این چنین وجود نداشته است.»(۴)

در روایات فوق نشانه‏ها و علایم خاصی برای ظهور امام زمان علیه ‏السلام تعیین شده است.

ب- نشانه ‏های حتمی و غیرحتمی

* ۱٫ نشانه ‏های حتمی

علایم و نشانه‏هایی که به طور قطع قبل از ظهور حضرت، رخ خواهند داد و در واقع، هیچ گونه قید و شرطی در ایجاد آن ها لحاظ نشده است علایم حتمی نامیده می ‏شوند و شاید بتوان گفت که ادعای ظهور قبل از تحقق آن ها کذب و دروغ است.

امام سجاد علیه ‏السلام فرمود: «اِنَّ اَمْرَالْقائِمِ حَتْمٌ مِنَ اللّه‏ِ وَ اَمْرَ السُّفیانِی حَتْمٌ مِنَ اللّه‏ِ وَلایَکُونُ قائِمٌ اِلاّ بِسُفْیانِی».(۵) / ظهور قائم، از ناحیه خداوند، قطعی و خروج سفیانی نیز، از جانب خداوند قطعی است و قائمی جز با سفیانی وجود ندارد.

امام صادق علیه ‏السلام فرمود: «وَالْیَمانِی مِنَ ‏الْمَحْتُومِ؛ قیام یمانی از نشانه ‏های حتمی است.»

فضل بن شاذان از ابوحمزه ثمالی نقل می ‏کند: «قُلْتُ لاَبیِ جَعْفَرٍ خُرُوجُ السُّفْیانِی مِنَ الْمَحْتُوم؟ قالَ نَعَمْ وَالنِّداءُ مِنَ الْمَحْتُومِ وَ طُلُوعُ الشَّمْسِ مِنْ مَغْرِبِها مِنَ الْمَحتُومِ وَاخْتِلافُ بَنِی الْعَباسِ فِی الدَّوْلَهِ مِنَ الْمحْتُومِ وَ قَتْلُ النَّفْسِ الزَّکِیه مَحْتُومٌ وَ خُرُوجُ الْقائِمِ مِنْ آلِ مُحَّمد مَحْتُومٌ…».(۶)

به امام باقر علیه ‏السلام عرض کردم: آیا خروج سفیانی حتمی است؟ فرمودند: آری، صیحه آسمانی نیز از علایم حتمی است و طلوع خورشید از مغرب حتمی است. اختلاف بین بنی عباس در رابطه با حکومت، حتمی است. کشته شدن نفس زکیه حتمی است، قیام قائم آل محمد صلی ‏الله ‏علیه ‏و ‏آله حتمی است…».

* ۲٫ نشانه ‏های غیرحتمی

بعضی از نشانه ‏های ظهور قبل از ظهور، به طور مشروط رخ می ‏دهند؛ یعنی اگر مقتضی آن ها موجود و موانع مفقود باشد، تحققشان حتمی خواهد بود. در میان نشانه ‏ها و علایم، آن چه حتمی شمرده شده، جزء محتومیات هستند و غیر از آن ها که گروه بسیاری از علایم را تشکیل می ‏دهند جزء علایم غیرحتمی شمرده می ‏شوند.

ج- علایم بافاصله و بی ‏فاصله

* ۱٫ نشانه ‏های نزدیک به وقت ظهور

در بعضی از روایات، تصریح شده که بعضی از علایم در سال ظهور امام زمان علیه ‏السلام، رخ می ‏دهند؛ یعنی قبل از ظهور و در آستانه قیام حضرت مهدی علیه ‏السلام، این نشانه ‏ها یکی پس از دیگری پدیدار شده، به ظهور امام زمان منتهی می ‏شود.

امام صادق علیه ‏السلام فرمود: «خُرُوجُ الثَّلاثَهِ، اَلخُراسانِی وَالسُّفْیانِی وَالیَمانِی فِی سَنَهٍ واحِدَهٍ فِی شَهْرٍ واحِدِ، فِی یَوْمٍ واحِدٍ وَ لَیْسَ فیها رایهً بِأَهْدی مِنْ رایهِ الْیَمانی یَهدی اِلَی الْحَقّ».(۷) / خروج سه کس: قیام خراسانی و سفیانی و یمانی، در یک سال و در یک ماه و یک روز خواهد بود و در این میان، هیچ پرچمی به اندازه پرچم یمانی، به حق و هدایت دعوت نمی ‏کند.

امام باقر علیه ‏السلام فرمود: «لَیْسَ بَیْنَ قِیامِ القائمِ وَ قَتْلِ النَّفْسِ الزَّکیَّهِ اَکْثَرَ مِنْ خَمْسَ عَشَرَ لَیْلَه».(۸) / بین ظهور مهدی علیه ‏السلام و کشته شدن نفس زکیه، بیش از پانزده شب فاصله نیست.»

* ۲٫ علایمی که با ظهور، فاصله زمانی دارد.

بعضی از نشانه ‏ها و علایم در بستر تاریخ با فاصله بسیاری با وقت ظهور تحقق می ‏یابد؛ حتی بعضی از آن ها قبل از تولد امام زمان علیه السلام رخ می ‏نمایند و بعضی بعد از تولد و قبل از ظهور با فاصله زیاد، تحقق پیدا کرده و خواهند کرد؛ چنان که شماری از آن ها، همچون از هم گسستن بنی امیه و بنی عباس، خروج ابومسلم خراسانی، اختلاف بین مسلمانان و… اتفاق افتاده است.

د- علایم زمینی و آسمانی

* ۱٫ علایم طبیعی و زمینی

در میان نشانه ‏ها و علایم ظهور، غالب آن ها نشانه ‏های طبیعی و زمینی ‏اند و هر کدام در تثبیت حقانیت ظهور و قیام حضرت مهدی علیه ‏السلام نقش اساسی دارند.

امام علی علیه ‏السلام فرمود: «وَیَخْرُجُ رَجُلٌ مِنْ اَهْلِ بَیْتی فِی الْحَرَمِ فَیَبْلُغُ السُّفْیانِی، فَیَبْعَثُ اِلَیه جُنْدا مِنْ جُنْدِهِ فَیهْزِمُهُمْ فَیَسیرُ اِلَیه السُّفْیانی بِمَنْ مَعَهُ، حَتّی اِذا جاوَزوا بِبَیْداء مِنَ الاَرْضِ، خَسَفَ بِهِمْ، فَلایَنْجوا منْهُمْ اِلاّ المُخْبِرُ عَنْهُمْ». / مردی از خاندان من، در سرزمین حرم قیام می ‏کند، پس خبر خروج وی به سفیانی می ‏رسد. وی، سپاهی از لشکریان خود را برای جنگ، به سوی او می ‏فرستد و آنان را شکست می ‏دهد، آن گاه خود سفیانی با همراهانش به جنگ وی می ‏روند و چون از سرزمین بیداء می ‏گذرند، زمین آنان را فرو می ‏برد و جز یک نفر، که خبر آنان را می ‏آورد کسی از آنان نجات نمی ‏یابد.

نشانه هایی نظیر فرورفتن سفیانی در بیداء، قیام یمانی، خراسانی، سفیانی، دجال، قتل نفس زکیه، جنگ های خونین و… از جمله علایم زمینی و طبیعی هستند.

* ۲٫ علایم آسمانی

به علت اهمیت ظهور امام زمان علیه السلام، علاوه بر نشانه‏های زمینی و طبیعی، برخی علایم آسمانی نیز در زمان ظهور حضرت رخ خواهند داد، تا مردم بهتر رهبر و مصلح آسمانی را شناخته و در راستای تحققِ رسالت و اهداف او مشارکت کنند؛ مانند:

صیحه آسمانی

امام صادق علیه ‏السلام فرمود: «اِذا نادی مُنادٍ مِنَ السَّماءِ اَنَّ الْحَقَّ فِی آل محمَدٍ صلی ‏الله ‏علیه ‏و ‏آله فَعِنْدَ ذلِکَ یَظْهَرُ المَهدیُّ عَلی اَفْواهِ النّاسِ وَ یَشْربُونَ حُبَّهُ، وَلایَکُونُ لَهُمْ ذِکْرُ غَیْرِهِ». / هرگاه گوینده‏ای از آسمان ندا دهد که حق با اولاد محمد صلی ‏الله ‏علیه ‏و ‏آله است، در آن هنگام، ظهور مهدی علیه ‏السلام به سر زبان ها می ‏افتد، و همه شراب دوستی او می ‏نوشند و غیر او را یاد نمی ‏کنند.

کسوف

امام صادق علیه ‏السلام فرمود: «عَلامَهُ خُرُوجِ الْمَهْدی کُسُوفُ الشَّمسِ فِی شَهْرِ رَمَضانٍ فی ثَلاثَ عَشَرَهَ وَ اَرْبَعَ عَشَرَهَ مِنْهُ».(۹) / نشانه ظهور مهدی علیه ‏السلام کسوف خورشید در ماه مبارک رمضان است و وقت کسوف سیزدهم یا چهاردهم ماه رمضان خواهد بود.

پرسش: منظور از فرج آل محمد صلی الله علیه و آله چیست؟
پاسخ: منظور فرج و ظهور امام زمان علیه السلام است؛ چرا که با ظهور آن بزرگوار، دین اسلام بر جهان حاکم و عدالت فراگیر می ‌شود و سال ‌ها تلاش و مجاهدات انبیا ـ به خصوص پیامبر اسلام و اهل بیت علیهم السلام ـ به نتیجه می ‌رسد و آن چه را آنان برای تحقق آن زحمت کشیدند، رخ می ‌دهد. در واقع، نابودی کفر و حاکمیت دین و آزادی مردم از قید و بند‌ها ـ که خواست و اراده انبیا و اولیا بود ـ به وقوع می ‌پیوندد. بنابراین ظهور و فرج امام زمان علیه السلام فرج ائمه و انبیا نیز هست.

پرسش: چرا روز ظهور حضرت مهدی جمعه است؟
پاسخ: در برخی روایات اشاره شده است که ظهور در روز جمعه واقع می ‌شود.

در روایتی از امام صادق علیه السلام نقل شده است: «قائم ما اهل بیت، در روز جمعه ظهور می ‌کند». و در برخی از روایات روز شنبه به عنوان روز ظهور ذکر شده است. در روایتی از امام باقر علیه السلام نقل شده است: «قائم علیه السلام در روز شنبه که روز عاشورا است قیام می ‌کند».

برخی از محققین گفته اند که ممکن است این دو روز به دو مرحله از قیام حضرت اشاره داشته باشد. و برخی روایت روز جمعه را از لحاظ سند آن معتبرتر دانسته اند. در روایات، برای آن که چرا روز جمعه روز ظهور است دلیل خاصی مطرح نشده است. اما روز جمعه به علت ویژگی ‌هایی که دارد می ‌تواند به عنوان روز ظهور انتخاب شود:

ـ روز جمعه بهترین روز ایام هفته بوده و روز عید مسلمین است.
ـ روز جمعه روز رحمت است زیرا عذاب الهی از اهل عذاب (در عالم برزخ) برداشته می ‌شود.
ـ روز جمعه روزی است که محبان امام زمان علیه السلام با خواندن دعای ندبه آمادگی بیشتری برای امر ظهور دارند.

پرسش: چرا با آن که دعای حضرت مستجاب می شود، ایشان برای ظهور دعا نمی کنند؟
پاسخ: هر چند امام عصر علیه السلام انسان کامل بوده و دعای ایشان نزد حضرت حق مستجاب است، ولی باید دانست که خداوند این جهان را بر پایه اسباب قرار داده است بدین معنی که برای تحقق هر پدیده باید شرایط آن فراهم شود.

قیام جهانی حضرت چون با جامعه انسانی در ارتباط است و انسان‌ها دارای اختیار و انتخاب هستند و خود باید چگونگی زندگی جمعی خود را رقم بزنند، بنابراین باید انسان ‌ها بخواهند تا ظهور تحقق پذیرد.

امام زمان علیه السلام هر چند دعا می ‌کند و برای امر ظهور تلاش کرده و زمینه ‌سازی می ‌نماید، ولی این کافی نیست بلکه تلاش انسان ‌ها نیز لازم است. امام مهدی عجل الله تعالی فرجه شریف زمانی ظهور می ‌کند که شرایط آن فراهم شده باشد؛ یعنی، افرادی باشند که واقعا یار و یاور امام علیه السلام باشند. او را شناخته و ایمان قوی به او و اهدافش داشته باشند و لحظه ای دست از یاری و حمایت وی برندارند.

از طرفی مردم آمادگی پذیرش حضرت را واقعا داشته باشند و خواستار ظهورش شوند… و این زمانی است که مردم در زندگی خود یاد حضرت را زنده کنند و اعمال و رفتار و کردارشان به گونه ای باشد که نشان دهند منتظر ظهورند. وضعیت مردم جهان نیز به گونه‌ای باشد که منتظر ظهور مرد آسمانی باشند.

پرسش: به نظر شما ظهور امام زمان عجل الله تعالی فرجه شریف چه موقع است؟
پاسخ: برای هر انقلاب از جمله انقلاب و ظهور امام زمان عجل الله تعالی فرجه شریف حداقل چهار شرط لازم است:

الف. برنامه و قانون جامع: از آن جایی که برنامه حرکتی حضرت مهدی علیه السلام بر اساس دستورات دین اسلام و سیره پیامبر صلی الله علیه و آله است. این شرط از شرایط ظهور فراهم است.

ب. رهبر: هر انقلاب نیاز به رهبری دارد که عالم به برنامه ‌ها و اهداف انقلاب باشد. وضعیت موجود و مطلوب را بتواند تشخیص دهد. شجاع و قاطع و دلسوز باشد و… و چون رهبری ظهور به دست امام زمان عجل الله تعالی فرجه شریف است ـ که متصل به علم الهی و آیینه تمام نمای صفات جلال و جمال خداوند است ـ لذا این شرط نیز برای ظهور فراهم است.

ج. یاران: یک انقلاب نیاز به یاورانی دارد که رهبر را شناخته و به او ایمان داشته باشند، از اهداف و برنامه‌های انقلاب، آگاه بوده و آن ها را باور کنند. شجاع و فداکار باشند و تا آخرین نفس بایستند. این یاران قبل از شروع قیام، به زمینه سازی پرداخته و مردم را نسبت به حرکت انقلاب آگاه نموده و آنان را ترغیب به پذیرش انقلاب می ‌کنند. در جریان انقلاب در صحنه ‌ها حاضر شده و از هیچ تلاشی کوتاهی نمی ‌کنند. و بعد از پیروزی و اجرای برنامه‌ها، خود را وقف قیام می ‌کنند و… انقلاب امام زمان عجل الله تعالی فرجه شریف نیز نیاز به یارانی شجاع، مؤمن، آگاه و عالم دارد.

د. پذیرش مردم: اگر مردم آن انقلاب را خواستار باشند، انقلاب شکل گرفته و به سرانجام مطلوب می ‌‌رسد. ظهور نیز وقتی است که مردم واقعاً خواستار ظهور حضرت و عدالت گستری او باشند.

پرسش: ایران در هنگام ظهور چگونه خواهد بود؟
پاسخ: با توجه به روایات می ‌توان شرایط ایران را تا حدودی این گونه ترسیم کرد: دانش و معارف دین اسلام و مکتب تشیع، از ایران و قم، به جهانیان صادر می ‌شود. لذا موقعیت علمی ایران ممتاز است و اصلی ترین مرکز دین اهل بیت علیهم السلام خواهد بود.

در روایتی از وجود مقدس امام صادق علیه السلام نقل شده است: بزودی، کوفه، از مؤمنان خالی می ‌گردد و دانش مانند ماری که در سوراخش پنهان می ‌شود، از آن شهر رخت برمی ‌بندد؛ سپس علم ظاهر می ‌شود در شهری به نام قم؛ آن شهر معدن علم و فضل می ‌گردد (و از آن جا به سایر شهر‌ها پخش می ‌شود) به گونه‌ای که باقی نمی ‌ماند در زمین جاهلی نسبت به دین، حتی زنان در خانه ‌ها. این قضیه نزدیک ظهور قائم علیه السلام واقع می ‌شود…

علم، از قم به سایر شهر‌ها در شرق و غرب پخش می ‌شود و حجت بر جهانیان تمام می ‌شود به گونه‌ای که در تمام زمین، فردی پیدا نمی ‌شود که دین و علم به او نرسیده باشد. بعد از آن قائم، قیام می‌ کند و سبب انتقام خدا و غضب او بر بندگان (ظالم و معاند) می ‌شود؛ زیرا، خداوند انتقام (و عذاب) بر بندگان روانمی ‌دارد، مگر وقتی که حجت را انکار کنند. (بحارالانوار، ج ۵۷ و ۶۰، ص ۲۱۳)

خیزش و جنبشی بزرگ برای دعوت مردم به طرف دین، در ایران روی می ‌دهد. از امام کاظم علیه السلام نقل شده است: مردی از اهل قم، مردم را به سوی حق دعوت می ‌کند. گروهی، دور او اجتماع می ‌کنند که مانند پاره‌های آهن ‌اند و باد‌های تند (حوادث) نمی ‌تواند آن ها را از جای برکند. از جنگ خسته نمی ‌شوند و کناره‌گیری نمی ‌کنند و بر خدا توکل می ‌کنند. سرانجام، پیروزی برای متقین و پرهیزکاران است. (بحار، ج ۶۰، ص ۲۱۶، ح ۳۷)

گویا این حرکت، همان حرکتی است که از امام باقر علیه السلام نقل شده است: گویا می ‌بینم گروهی از مشرق زمین خروج می ‌کنند و طالب حق هستند، اما به آنان پاسخ داده نمی ‌شود. مجدداً بر خواسته‌ی خود تاکید می ‌کنند ولی جواب نمی ‌شنوند. پس چون چنین دیدند، شمشیر‌ها را به دوش می ‌کشند، در مقابل دشمن می ‌ایستند تا حق به آن ها داده می ‌شود، اما این بار قبول نمی ‌کنند بلکه قیام می ‌کنند و نمی ‌دهند آن را (پرچم قیام را) مگر به صاحب شما (امام زمان علیه السلام). (بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۲۴۳، ح ۱۱۶)

خروج سید حسنی و خراسانی که در روایات به آن ها اشاره شده است را می ‌توان در این باره دانست. بنابراین، موقعیت اجتماعی آن روز ایران حرکت به سوی حق طلبی و دعوت به آمادگی برای ظهور است.

در بستر این جامعه نیز یاران حضرت شکل می ‌گیرند. در حدیثی از امام صادق علیه السلام نقل شده است: قم را قم نامیدند، چون اهل او، اجتماع می ‌کنند با قائم آل محمد صلی الله علیه و آله و با او قیام می ‌کنند و او را یاری می ‌کنند. (بحارالانوار، ج ۵۷ و ۶۰، ص ۲۱۶، ح ۳۸)

روایاتی که به نام یاران و شهر‌ها اشاره دارد، شهر‌های متعددی از ایران ذکر شده است. خلاصه آن که ایران، مرکز صدور دین و معارف اهل بیت است و زمینه ‌سازی برای ظهور می ‌کند. در برخی از روایات اهل بیت علیهم السلام به حضور فعال عجم در سپاه و ارتش مخصوص امام مهدی علیه السلام اشاره شده است. البته مقصود از عجم ملت ‌های غیرعرب است، ولی به احتمال زیاد بیشترین مصداق آن در عصر ظهور، ایرانیان خواهند بود به ویژه که مرکز شیعه در ایران است.

مجموعه روایات وارده در مورد ایرانیان نشان می ‌دهد که این گروه، زمینه ‌سازان حکومت حضرت مهدی علیه السلام در جهان هستند و بیشترین تأثیر را در روند استقرار حکومت آن خورشید عالم ‌تاب دارند، و در حقیقت حضرت مهدی علیه السلام به همراه یاران از جمله ایرانیان با دشمنان به مبارزه برمی ‌خیزد.

پرسش: اگر امام زمان عجل الله تعالی فرجه شریف ظهور کرد همان روز قیامت خواهد شد یا نه؟
پاسخ:الف. بین زمان ظهور امام زمان علیه السلام و روز قیامت، تفاوت اساسی و جوهری وجود دارد. امام زمان علیه السلام با ظهور خود، زمینی را که پر از ظلم و ستم شده، سرشار از عدالت می ‌کند.

از امام حسین علیه السلام به نقل از پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله روایت شده است: «لو لم یبق من الدنیا الاّ یوم واحد لطول الله ذلک الیوم حتی یخرج رجل من ولدی فیملأها عدلاً و قسطاً کما ملئت جوراً و ظلماً. کذلک سمعت رسول الله یقول».

اگر باقی نماند از عمر دنیا مگر یک روز، هر آینه، طولانی می ‌کند خداوند آن روز را تا این که خارج می ‌شود مردی از فرزندان من، پس پر می ‌کند دنیا را از عدل و قسط؛ همان گونه که پر شده است از جور و ستم. این چنین شنیدم که رسول خدا می ‌گفت. (منتخب الاثر، فصل دوم، باب ۲۵، ص ۳۰۸)

از این حدیث به خوبی روشن است که ظهور امام زمان علیه السلام امری حتمی و مربوط به همین دنیا است و با ظهور ایشان، عدالت در همین دنیا عالمگیر می ‌شود. در حالی که روز قیامت، روزی است که با پدیدار شدن علایم آن، نظام هستی دگرگون می ‌گردد و عمر دنیا به پایان می ‌رسد. در آن روز، همه آدمیان، از اولین تا آخرین فرد، در برابر بارگاه ربوبی حاضر می ‌شوند تا به کردار دنیوی آنان رسیدگی شود و پاداش و کیفر اعمال خود را ببینند. لذا آخرت، محل پاداش است و نه عمل و حرکت.

پرسش: ارتباط غرب با ظهور امام مهدی علیه السلام چیست؟
پاسخ: ظهور حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه شریف از وقایع بسیار مهم و سرنوشت ساز تاریخ بشریت و بستر تحقق وعده‌های الهی است. از این رو وقایع گذشته و آینده تاریخ می ‌تواند تأثیر مثبت یا منفی در آن داشته باشد.

ارتباط غرب با ظهور امام مهدی عجل الله تعالی فرجه شریف در دو بخش قابل بررسی است:

بخش اول

مراد از غرب معنای کلی آن یعنی تمدن غربی باشد که شامل متفکران و سیاستمداران و عموم مردم دنیای غرب است. این معنا عمدتاً در مقابل تمدن اسلامی مطرح می ‌گردد. غرب به این معنا در دو جهت می ‌تواند تأثیر گزار در ظهور باشد:

* ۱٫ تأثیر مثبت

الف). از آن جا که شاخصه‌ی غرب و تمدن غربی قبل از رنسانس و بعد از آن به دو شکل مختلف نماد فساد و ظلم و تبعیض بوده است، همواره میزان ناامیدی انسان ‌ها به برقراری عدالت کامل در تمام ابعاد را بیشتر کرده است. و این ناامیدی بشریت را به یک نقطه امید و نجات، آرزومند ساخته است.

انسان ‌ها از وعده‌های غیرواقعی غرب برای حاکمیت دموکراسی و آزادی و عدالت ناامید شده‌اند، و به عجز برنامه‌های دست ساخته بشر و در رأس آن ها برنامه غرب برای حاکمیت نهایی و مطلق در پایان تاریخ، پی برده‌اند.

گرایش و حمایت مردم دنیا از نداهای عدالت ‌خواهی و صلح طلبی در کشورهای مختلف مؤید خوبی برای این ادعاست. این ناامیدی از حاکمان بشری و گرایش به عدالت خواهی، انسان ‌ها را برای پذیرش یک رهبر الهی و یک حکومت جهانی جهت برقراری عدالت در جهان آماده می ‌سازد و این می ‌تواند زمینه ‌ساز حکومت و ظهور حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه شریف باشد. البته این تأثیر به صورت غیرمستقیم و بدون خواست غرب صورت می ‌گیرد.

ب). پیشرفت علم، تکنولوژی و فناوری در جهان که عمدتاً در غرب اتفاق افتاده است و روز به روز بیشتر می ‌شود باعث شده که ارتباطات مردم جهان، مرزهای خاکی را در نوردد و فرهنگ های جوامع را به تعامل وادارد.

این تعامل فرهنگی و استفاده مشترک و همگانی از علوم و پیشرفت ‌های آن، باعث همگرایی و نزدیکی نوع تفکر‌ها خواهد شد و این می ‌تواند یکی از زمینه ‌های ظهور حضرت مهدی علیه السلام باشد. زیرا یک حکومت واحد جهانی لازمه‌اش توحید در فرهنگ و تفکر از سویی، و بهره‌ برداری مشترک و یکسان از مواهب طبیعی برای عموم مردم جهان از سوی دیگر، است. پس می ‌توان گفت تمدن غربی از لحاظ سیاسی و علمی به طور ناخواسته و غیرمستقیم عاملی برای حرکت جهان به سوی ظهور است.

* ۲٫ تأثیر منفی

تمدن غربی در مقابل اندیشه مهدویت ساکت نمانده است و عمدتاً از دو زاویه به مبارزه و ستیز با این تفکر پرداخته است. از یک سو با رواج کفر و الحاد و دور کردن انسان ‌ها از تفکر الهی و اندیشه دین مداری، مبارزه منفی خود را برنامه ریزی کرده است و برای اجرای این نقشه از اهرم فساد و رواج بی بندوباری بین مردم دنیا اعم از جوامع غربی و اسلامی، باعث نوعی “غفلت حداکثری” از عدالت خواهی و انسانیت شده است. این عدالت خواهی شاخصه اندیشه مهدویت و نجات بخش است و غفلت از آن دوری از زمان ظهور را رقم می ‌زند. از سوی دیگر با برنامه ریزی متقابل و رودررو با اندیشه مهدویت به مبارزه جویی می ‌پردازد.

برای نمونه می ‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

الف. تهیه فیلم ‌های ضددینی و ضدمهدوی مانند “پیشگویی ‌های نوستراداموس” و بازی کامپیوتری جنگ خلیج “یا مهدی”؛
ب. مهدی تراشی و حمایت از چنین حرکت ‌هایی که باعث لوث شدن و تردید مردم در اصل اندیشه مهدویت است؛
ج. تهیه بازی ‌های کامپیوتری ضددینی و ضداخلاقی و ضدمهدوی برای تأثیرگذاری در تفکر و رفتار نسل آینده؛
د. مقابله با حرکت ‌های عدالت خواهی در جوامع دنیا و توسل به قدرت نظامی برای سرکوبی آن مانند حمله آمریکا به افغانستان، عراق و توطئه مستقیم و غیرمستقیم برای سرکوبی حرکت عظیم عدالت طلبی در جمهوری اسلامی ایران از آغاز تاکنون.

بخش دوم

غرب امروز را می ‌توان به دو شاخه تقسیم نمود:

* ۱٫ متفکران
* ۲٫ سیاستمداران

هر دسته نیز به دو گروه تقسیم می ‌شوند و مجموعاً چهار گروه را تشکیل می ‌دهند: متفکران دینی، متفکران مادی؛ سیاستمداران عدالت خواه، سیاست مداران قدرت طلب. هر یک از این چهار گروه به نوعی تأثیر مثبت یا منفی در زمان ظهور حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه شریف دارند:

الف. متفکران دینی و سیاستمداران عدالت خواه:

این دو گروه بر اساس رشد، آگاهی و بیداری فطرت انسانی و الهی خود می ‌توانند تأثیر مثبت در ظهور داشته باشند. زیرا مردم جهان را برای پذیرش آن واقعه عظیم تاریخ یعنی ظهور و حاکمیت عدالت نهایی در جهان آماده می ‌سازند.

ب. متفکران مادی و سیاستمداران قدرت طلب:

این دو گروه برای رسیدن به حاکمیت بر مردم جهان و استثمار آن ها در تمامی ابعاد علمی، فرهنگی، اخلاقی، فکری و نظامی، و طبیعتاً در جهت مقابله با تفکر عدالت ‌خواهی و حق طلبی و رفع ظلم و فساد از جوامع قدم برداشته و تمام تلاش خویش را برای دور نمودن مردم جهان از این تفکر به کار خواهند گرفت. ولذا تأثیر منفی و مستقیم در دور شدن ظهور خواهند داشت. لذا با توجه به تأثیرات مثبت و منفی غرب در نزدیکی و یا دور شدن ظهور حضرت مهدی علیه السلام، باید در جهت تقویت تأثیر مثبت و یا مقابله با تأثیر منفی برنامه ریزی نمود.

برای آگاهی بیشتر به منابع زیر رجوع فرمایید:

۱٫ مجله انتظار مقاله مهدی ستیزی، حکومت جهانی و جهانی ساز.
۲٫ انتظار شماره ۶٫
۳٫ کتاب در انتظار ققنوس ص ۳۰۹٫
۴٫ مجله موعود.
۵٫ مجله انتظار نوجوان، شماره ۵٫

پی نوشت

(۱). اثباه الهداه، ج ۷، ص ۳۹۰٫
(۲). بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۱۹۳٫
(۳). بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۲۱۷٫
(۴). منتخب الاثر، ص ۴۴۴٫
(۵). بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۸۲٫
(۶). ارشاد مفید، ج ۳، ص ۳۴۷٫
(۷). کتاب غیبت نعمانی، ص ۲۵۲٫
(۸). ارشاد مفید، ج ۲، ص ۳۷۴؛ اعلام الوری، ص ۴۲۷٫
(۹). غیبت نعمانی، ص ۲۷۰٫

منبع: نشریه مبلغان، شماره ۴۶٫

۲ نظر

  1. zahra گفت:

    biayid amadegi baraye zohur ra az khodeman shoru konim ta dar barabare emem va khodayeman sharmsar nabashim

  2. farmoh گفت:

    neshaneh hay daghegh zohor emam zaman chist?

نظر دهيد