اين اختيار صفحه ي اصلي را همانند اول خواهد كرد ، تمام ابزارك ها و تنظيمات به حالت اول باز خواهند گشت.

ريست

علی (ع) پرچمدار آیه ولایت

علی (ع) پرچمدار آیه ولایت

کلمه‏ ى «ولى» در این آیه، به معناى دوست و یاور نیست، چون دوستى و یارى مربوط به همه مسلمانان است، نه آنان که در حال رکوع انفاق مى‏کنند.

غدیر در قرآن‏

طبق روایات شیعه و سنّى، این قسمت از آیه ۳ سوره مائده: «الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ …» پس از نصب علىّ بن ابى طالب (علیهماالسلام) به امامت در غدیر خم نازل شده است.

در تفسیر فخر رازى و تفسیر روح المعانى و تفسیر المنار در ذیل این آیه نقل شده است که پیامبر (صلی الله علیه و آله) بعد از نزول این آیه بیش از هشتاد و یک روز عمر نکرد و با توجه به اینکه وفات پیامبر(صلی الله علیه و آله) در روایات اهل تسنن و حتى در بعضى از روایات شیعه (مانند آنچه کلینى در کتاب معروف کافى نقل کرده است) روز دوازدهم ماه ربیع الاول بوده چنین نتیجه مى‏گیریم که روز نزول آیه درست روز هیجدهم ذى الحجه بوده است‏.

غیر از دلائل نقلى، تحلیل عقلى نیز همین را مى‏رساند، چون چهار ویژگى مهم براى آن روز در آیه بیان شده‏ است:

۱- روز یأس کافران، ۲- روز کمال دین، ۳- روز اتمام نعمت الهى بر مردم، ۴- روزى که اسلام به عنوان «دین» و یک مذهب کامل، مورد پسند خدا قرار گرفته است.

حال اگر وقایع روزهاى تاریخ اسلام را بررسى کنیم، هیچ روز مهمى مانند بعثت، هجرت، فتح مکّه، پیروزى در جنگ‏ها و … با همه‏ى ارزشهایى که داشته‏اند، شامل این چهار صفت مهم مطرح شده در این آیه نیستند. حتى حجّه الوداع هم به این اهمیّت نیست، چون حج، جزئى از دین است نه همه‏ى دین.

بعثت، اولین روز شروع رسالت پیامبر اکرم (صلى اللَّه علیه و آله) است که هرگز نمى‏توان گفت روز اوّل بعثت، دین کامل شده است.

هجرت، روز فرار پیامبر(صلى اللَّه علیه و آله) به فرمان خداست، روز حمله‏ى کفّار به خانه پیامبر است نه روز یأس آنان.

روزهاى پیروزى در جنگ بدر و خندق و … تنها کفارى که در صحنه‏ى نبرد بودند مأیوس مى‏شدند، نه همه کفار، در حالى که قرآن مى‏فرماید: «الْیَوْمَ یَئِسَ الَّذِینَ کَفَرُوا …»؛ همه کفار مأیوس شدند.

یأس کفّار به خاطر آن بود که وقتى تهمت و جنگ و سوء قصد بر ضد پیامبر، نافرجام ماند، تنها امید آنها مرگ پیامبر(صلى اللَّه علیه و آله) بود. نصب علىّ بن ابى طالب(علیهما السلام) به همه فهماند که اگر آن حضرت پسرى مى‏داشت، بهتر از على (علیه السلام) نبود و با مرگ او دین او محو نمى‏شود، زیرا شخصى چون علىّ بن ابى طالب (علیهما السلام) جانشین پیامبر (صلى اللَّه علیه و آله) و رهبر امّت اسلام خواهد بود.(اینجا بود که همه‏ى کفّار مأیوس شدند)

حجّه الوداع که مردم آداب حج را در محضر پیامبر(صلى اللَّه علیه و آله) آموختند، تنها حج مردم با آموزش پیامبر کامل شد، نه همه‏ى دین در حالى که قرآن مى‏فرماید: «الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ»

اما غدیر خم روزى است که خداوند فرمان نصب حضرت على(علیه السلام) را به جانشینى پیامبر (صلى اللَّه علیه و آله) صادر کرد.

تنها برای آن روز است که چهار عنوان ذکر شده در آیه «أَکْمَلْتُ»، «أَتْمَمْتُ»، «رَضِیتُ»، «یَئِسَ الَّذِینَ کَفَرُوا» با آن منطبق است:

– یأس کفّار: به خاطر آن بود که وقتى تهمت و جنگ و سوء قصد بر ضد پیامبر، نافرجام ماند، تنها امید آنها مرگ پیامبر(صلى اللَّه علیه و آله) بود. نصب علىّ بن ابى طالب(علیهما السلام) به همه فهماند که اگر آن حضرت پسرى مى‏داشت، بهتر از على (علیه السلام) نبود و با مرگ او دین او محو نمى‏شود، زیرا شخصى چون علىّ بن ابى طالب (علیهما السلام) جانشین پیامبر (صلى اللَّه علیه و آله) و رهبر امّت اسلام خواهد بود.(اینجا بود که همه‏ى کفّار مأیوس شدند)

– کمال دین: به خاطر آن است که اگر مقرّرات و قوانین کامل وضع شود، لکن براى امّت و جامعه، رهبرى معصوم و کامل تعیین نشود، مقرّرات ناقص مى‏ماند.

– اتمام نعمت: به خاطر آن است که قرآن بزرگ‏ترین نعمت را نعمت رهبرى و هدایت معرفى کرده است، اگر پیامبر اکرم(صلى اللَّه علیه و آله) از دنیا برود و مردم را بى‏سرپرست بگذارد، کارى کرده که یک چوپان نسبت به گله نمى‏کند. چگونه بدون تعیین رهبرى الهى نعمت تمام مى‏شود.

– رضایت خداوند: براى آن است که هر گاه قانون کامل و مجرى عادل بهم گره بخورد رضایت پروردگار حاصل مى‏شود.

اگر هر یک از اکمال دین، اتمام نعمت، رضایت حقّ و یأس کفّار به تنهایى در روزى اتفاق افتد، کافى است که آن روز از أیّام اللّه باشد. تا چه رسد به روزى مثل غدیر، که همه‏ى این ویژگى‏ها را یک جا دارد. به همین دلیل در روایات اهل بیت (علیهم السلام) عید غدیر، از بزرگ‏ترین اعیاد به شمار آمده است.

از شما امروز کفار عنید                               جمله گشتند از ره دین ناامید

زان که زین آیت همه افعالشان                   گشت باطل شد بباد آمالشان‏

دینکم الیوم اکملت لکم                               خصم گو ماند به در رو اشتلم‏

نعمت خود بر شما کردم تمام                        راضیم بر دین اسلام از انام‏

اگر هر یک از اکمال دین، اتمام نعمت، رضایت حقّ و یأس کفّار به تنهایى در روزى اتفاق افتد، کافى است که آن روز از أیّام اللّه باشد. تا چه رسد به روزى مثل غدیر، که همه‏ى این ویژگى‏ها را یک جا دارد. به همین دلیل در روایات اهل بیت (علیهم السلام) عید غدیر، از بزرگ‏ترین اعیاد به شمار آمده است.

علی علیه السلام پرچمدار آیه ولایت

إِنَّما وَلِیُّکُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِینَ آمَنُوا الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلاهَ وَ یُؤْتُونَ الزَّکاهَ وَ هُمْ راکِعُونَ. (۵۵)

«ولىّ و سرپرست شما، تنها خداوند و پیامبرش و مؤمنانى هستند که نماز را برپا مى‏دارند و در حال رکوع، زکات مى‏دهند.»

در شأن نزول آیه ۵۵ سوره مائده آمده است: سائلى وارد مسجد رسول خدا (صلى اللَّه علیه و آله) شد و از مردم درخواست کمک کرد. کسى چیزى به او نداد. حضرت على (علیه السلام) در حالى که به نماز مشغول بود، در حال رکوع، انگشتر خود را به سائل بخشید. در تکریم این بخشش، این آیه نازل شد.

ماجراى فوق را ده نفر از اصحاب پیامبر مانند ابن عباس، عمّار یاسر، جابر بن عبدالله، ابوذر، أَنس بن مالک، بلال و … نقل کرده‏اند و شیعه و سنّى در این شأن نزول، توافق دارند.(الغدیر، ج ۲، احقاق الحقّ، ج ۲، و کنز العمّال، ج ۶) عمّار یاسر مى‏گوید: پس از انفاق انگشتر در نماز و نزول آیه بود که رسول خدا (صلى اللَّه علیه و آله) فرمود: «من کنت مولاه فعلى مولاه.» (تفسیر المیزان)

پیامبر اکرم(صلى اللَّه علیه و آله) در غدیر خم، براى بیان مقام حضرت على(علیه السلام) این آیه را تلاوت فرمود.(تفسیر صافى) و خود امام على(علیه السلام) نیز براى حقّانیّت خویش، بارها این آیه را مى‏خواند.(تفسیر المیزان) و ابوذر که خود شاهد ماجرا بوده است، در مسجدالحرام براى مردم داستان فوق را نقل مى‏کرد. (مجمع البیان)

کلمه‏ى «ولى» در این آیه، به معناى دوست و یاور نیست، چون دوستى و یارى مربوط به همه مسلمانان است، نه آنان که در حال رکوع انفاق مى‏کنند.

امام صادق(علیه السلام) فرمودند: منظور از «الَّذِینَ آمَنُوا …»، على(علیه السلام) و اولاد او، ائمّه اطهار(علیهم السلام) تا روز قیامت هستند. پس هر کس از اولاد او به جایگاه امامت رسید با این ویژگى مثل اوست، آنان صدقه مى‏دهند در حال رکوع. (کافى، ج ۱)

منابع:

– تفسیر نور، ج ۳

– تفسیر نمونه، ج ۴

– انوارالعرفان فی تفسیر القرآن، ج ۱۰

این مطلب را به اشتراک بگذارید:
balatarin cloob Donbaler viwio Donbaleh Twitter Facebook Google Buzz Google Bookmarks Digg yahoo Technorati delicious

نظر دهيد