اين اختيار صفحه ي اصلي را همانند اول خواهد كرد ، تمام ابزارك ها و تنظيمات به حالت اول باز خواهند گشت.

ريست

شهادت امام حسن ‏مجتبی علیه السلام – سال ۵۰ هجرى قمرى / ۲۸ صفر

شهادت امام حسن ‏مجتبی علیه السلام – سال ۵۰ هجرى قمرى / ۲۸ صفر

امام حسن علیه السلام نخستین فرزند امام علی علیه السلام و فاطمه ‏زهرا سلام الله علیها است که در نیمه ماه مبارک رمضان سال سوم هجرى قمرى در مدینه منوره دیده به جهان گشود و با تولد خویش، در جدش پیامبر صلی الله علیه و آله و سایر اهل ‏بیت علیهم السلام شادى و نشاط ویژه‏اى پدید آورد.

امام حسن علیه السلام بنا به روایت شیعه و اهل ‏سنت، شبیه ‏ترین انسان ‏ها به رسول ‏خدا صلی الله علیه و آله بود و در این باره گفته شده است: و کان الحسن اشبه النّاس برسول ‏اللّه صلی الله علیه و آله خلقاً و هَدیاً وَ سؤدداً؛ حسن از جهت سیما، روش و رهبرى از همه بیشتر به رسول ‏خدا صلی الله علیه و آله شباهت داشت.(۱)

امام حسن علیه السلام پس از شهادت پدرش امیرمؤمنان على ‏بن ‏أبى ‏طالب علیه السلام در کوفه، با درخواست و بیعت یاران آن حضرت و اهالى کوفه، خلافت را پذیرفت و راه و روش عدالت ‏پرور پدرش را تداوم بخشید.(۲)

ولیکن با فتنه ‏انگیزى ‏هاى معاویه بن‏ ابى ‏سفیان و شرارت ‏هاى سران سفاک سپاه او از یک سو و نفاق و خیانت برخى از سران سپاه امام علیه السلام و ایجاد چند دستگى در میان مردم و خستگى آنان از جنگ و خونریزى از سوى دیگر، آن حضرت را واداشت که براى حفظ اصل اسلام و در نظر گرفتن مصلحت مسلمانان، با معاویه صلح کند و حکومت را به طور موقت و مشروط به وى سپارد.

از آن پس، امام علیه السلام از کوفه به وطنش مدینه بازگشت و بقیه عمر شریف خود را در مدینه گذرانید. آن حضرت گرچه از حکومت کناره ‏گیرى کرده بود ولى با رفتار و کردار خود، امت اسلام را به جنایت ‏هاى معاویه و عاملان او در سراسر مناطق اسلامى آگاه مى ‏کرد و روحیه رزم و جهاد را در نهاد آنان دوباره زنده مى ‏کرد.

وجود آن حضرت براى معاویه و عامل او در مدینه، بسیار گران مى ‏آمد و مانع ترک ‏تازى آنان مى ‏گردید و دستگاه غاصب خلافت را با مشکلاتى مواجه مى ‏کرد. از جمله این که معاویه تصمیم گرفته بود که فرزند خود یزید را جانشین خویش گرداند و در این راه تلاش زیادى به عمل آورد ولیکن در آغاز توفیق چندانى به دست نیاورد.

چون این فکر شیطانى مخالف با صلحنامه امام حسن علیه السلام بود و از سوى دیگر وجود شخصیت امام حسن علیه السلام مانع تحقق هدف هاى معاویه بود. بدین جهت در صدد از میان برداشتن این اسوه بزرگ عالم اسلام برآمد و در این راه از منافقان و کسانى که به خاطر وابستگى فامیلى با آن حضرت رابطه داشتند، سود جست.

معاویه از طریق اشعث‏ بن‏ قیس، دخترش جعده را که همسر امام حسن علیه السلام بود وسوسه کرد و او را به شهادت آن حضرت ترغیب و تطمیع نمود. وى به جعده گفت که اگر حسن را به قتل آورى، علاوه بر این که یکصد هزار درهم پول نقد دریافت مى ‏کنى، وى را به عقد فرزندش یزید درمى ‏آورد و او را ملکه عالم اسلام قرار مى ‏دهد.

جعده که نفاق و دوچهرگى را از پدرش به ارث برده بود، هر چه بیشتر خود را به آن حضرت نزدیک گردانید و پس از جلب توجه امام علیه السلام، ناجوانمردانه به آن حضرت، خیانت کرد و به وى زهر خورانید.

امام حسن علیه السلام به خاطر نوشیدن زهر، مسموم شد و به مدت چهل روز در بسترى بیمارى افتاد و روز به روز، حالش وخیمتر گردید، تا این که در ۲۸ صفر سال پنجاه هجرى قمرى، مصادف با سى‏ و دومین سال رحلت پیامبر صلی الله علیه و آله در مدینه به شهادت رسید و محبان اهل ‏بیت علیهم السلام را در سوگ بزرگى فرو برد. امام حسین علیه السلام به تجهیز بدن مطهر برادرش پرداخت و سپس جهت تدفین آن در کنار مرقد پیامبر صلی الله علیه و آله، اقدام به تشییع جنازه نمود.

عده زیادى از اهالى مدینه، اهل ‏بیت علیهم السلام و تمامى بنى ‏هاشم در تشییع جنازه امام شهید خود همراهى کردند و با عزت و احترام، بدن مطهرش را به سوى مرقد رسول ‏خدا صلی الله علیه و آله حرکت دادند. ولى بنى ‏امیه و مخالفان اهل ‏بیت علیهم السلام با تحریک عایشه ‏بنت ‏ابى ‏بکر مانع تدفین بدن آن حضرت در جوار مرقد پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله شدند و در این راه بسیار پافشارى کرده و آماده هرگونه فتنه و فساد گردیدند.

جوانان بنى ‏هاشم و پیروان ولایت آماده دفاع از حریم امامت و ولایت شدند. امام حسین علیه السلام که در شهادت برادرش امام حسن علیه السلام، از همه سوگوارتر و غمگین ‏تر بود، در برابر حرمت شکنى ‏هاى بنى‏ امیه و مخالفان اهل‏ بیت علیهم السلام فرمود:

واللّه لولا عهد الحسن علیه السلام إلىّ بحقن الدّماء، و أن لااُهریق فى أمره مِحجمه دم، لعلمتم کیف تأخذ سیوف اللّه منکم مآخذها، و قدنقضتم العهد بیننا و بینکم، و أبطلتم ما اشترطنا علیکم لأنفسنا.(۳)

سوگند به خدا اگر برادرم با من پیمان نبسته بود که در پاى جنازه او به اندازه حجامت خونى ریخته نشود، مى ‏دیدید که چگونه شمشیرهاى الهى از نیام بیرون مى ‏آمدند و دمار از روزگار شما برمى ‏آوردند. شما همان بیچارگان روسیاه‏اید که عهد میان ما و خود را شکستید و شرائط فیمابین را باطل ساختید.

امام حسین علیه السلام و سایر بنى ‏هاشم که به خاطر سفارش امام حسن علیه السلام، کظم غیض کرده و بردبارى و جوانمردى را پیشه خود داشتند، به ناچار بدن امام حسن علیه السلام را به سوى قبرستان بقیع حمل نموده و در جوار جده‏اش فاطمه‏ بنت ‏اسد تدفین نمودند.(۴)

هم ‏اکنون مزار امام حسن‏ مجتبى علیه السلام به همراه سه تن از امامان معصوم (یعنى امام زین ‏العابدین، امام باقر و امام صادق علیهم ‏السلام) بدون هیچ ‏گونه گنبد و بارگاهى در این قبرستان قرار دارد و محل زیارت بسیارى از شیعیان و دوستداران اهل ‏بیت علیهم السلام مى ‏باشد.

در تاریخ شهادت امام حسن‏ مجتبى علیه السلام، علما و مورخان شیعه اتفاق نظر دارند که آن حضرت در ۲۸ صفر سال ۵۰ قمرى در سن ۴۷ سالگى به علت مسمومیت از سوى همسرش جعده ‏بنت ‏اشعث به لقاء اللّه پیوست.(۵)

ولیکن علماى اهل ‏سنت به اختلاف پرداختند. برخى از آنان، ربیع ‏الاول سال ۴۹ قمرى،(۶) برخى ربیع ‏الاول سال ۵۰ قمرى و برخى آخر ماه صفر سال ۵۰ قمرى را ذکر کرده‏اند. همچنین در مقدار عمر آن حضرت به اختلاف پرداختند.(۷) ولى اکثر آنان اتفاق نظر دارند که همسرش وى را مسموم کرد و پس از تشییع جنازه، سعید بن ‏عاص (عامل معاویه در مدینه) بر بدن او نماز گذاشت.(۸)

پی نوشت

(۱). الإرشاد (شیخ مفید)، ص ۳۴۷٫
(۲). همان.
(۳). همان، ص ۸٫
(۴). نک: کشف‏ الغمه (علی بن عیسی اربلی)، ج ۲، ص ۸۰ و الارشاد، ص ۹٫
(۵). نک: الکافى (کلینی)، ج ۱، ص ۴۶۱؛ بحارالانوار (علامه مجلسی)، ج ۴۴، ص ۱۴۹ و الارشاد، ص ۳۴۶٫
(۶). انساب ‏الأشراف (بلاذری)، ج ۳، ص ۷۵٫
(۷). بحارالانوار، ج ۴۴، ص ۱۴۹٫
(۸). همان.

منبع:روز شمار تاریخ اسلام ، جلد دوّم : ماه صفر

نویسنده:سیّد تقى واردى

این مطلب را به اشتراک بگذارید:
balatarin cloob Donbaler viwio Donbaleh Twitter Facebook Google Buzz Google Bookmarks Digg yahoo Technorati delicious

نظر دهيد