اين اختيار صفحه ي اصلي را همانند اول خواهد كرد ، تمام ابزارك ها و تنظيمات به حالت اول باز خواهند گشت.

ريست

آغاز خلافت امام حسن مجتبی علیه السلام / ۲۱ رمضان

سال ۴۰ هجری قمری: آغاز خلافت امام حسن مجتبی علیه السلام

پس از شهادت امیرمؤمنان علی بن ابی طالب علیه السلام و دفن بدن مطهر وی در شب بیست و یکم ماه رمضان سال چهلم قمری، در روز آن، مردم کوفه و شیعیان داغدار و ماتم زده این شهر در بیرون خانه آن حضرت و در مسجد اعظم کوفه به عزاداری و سوگواری پرداخته و بی صبرانه منتظر ورود فرزندان گرامی آن حضرت به مسجد کوفه و تعیین خلیفه مسلمانان بودند.

ساعاتی از روز نگذشته بود که فرزندان امام علی علیه السلام، از جمله امام حسن مجتبی علیه السلام، امام حسین علیه السلام، محمد حنفیه و اصحاب و یاران خاص امیرمؤمنان علیه السلام از خانه اش بیرون آمده و به سوی مسجد حرکت کردند و مردم با دیدن آن ها، با ذکر صلوات و تکبیر به استقبالشان شتافتند.

پس از ورودشان به مسجد، امام حسن مجتبی علیه السلام به عنوان وصی و جانشین پدرش حضرت علی علیه السلام بر فراز منبر رفت و خطبه غرّایی ایراد کرد. آن حضرت در فرازی از خطبه اش فرمود: در شب گذشته مردی رخت از جهان بست که هیچ یک از پیشینیان در انجام وظیفه، بر او پیش دستی نگرفتند و آیندگان هم نتوانند پا به پای او به کارهای خویش بپردازند.

او در رکاب پیامبر خدا صلی الله علیه و آله پیکار می کرد و در پاسداری از او، از خودگذشتگی نشان می داد و رسول خدا صلی الله علیه و آله وی را پرچم دار خود قرار می داد و جبرئیل از طرف راست و میکائیل از جانب چپ از او نگهبانی می کردند و او از میدان نبرد بازنمی گشت تا خدای متعال به کمک او لشکر اسلام را پیروز می ساخت.

علی علیه السلام در شبی از دنیا رفت که در آن شب عیسی علیه السلام به آسمان صعود کرد و یوشع بن نون، وصی موسی علیه السلام درگذشت. وی در حالی جهان را وداع گفت که برای خویش سیم و زری باقی نگذاشت و تنها هفتصد درهم از عطایایش مانده است که می خواست خدمت گذاری برای کسان خود فراهم کند.

در این هنگام، گریه گلوگیر امام حسن علیه السلام شد و شروع کرد به گریستن و مردم نیز با او هم آوا شده و مسجد اعظم کوفه، یک پارچه گریه و ناله شد.

آن حضرت سپس خطبه اش را ادامه داد و درباره خودش نیز مطالبی فرمود و در پایان با این جملات، سخنرانی اش را به پایان رسانید: أنا من اهل بیت فرض الله مودّتهم فی کتابه، فقال تعالی: “قُلْ لا أسئَلُکُمْ عَلَیْهِ أجْراً اِلاّ الْمَوَدَّهَ فِی الْقُرْبی و مَنْ یَقْتَرِفْ حَسَنَهً نَزِدْ لَهُ فیها حُسْناً”،(۱) فالحسنه مودّتنا اهل البیت علیه السلام.

آن گاه عبدالله بن عباس برخاست و در کنار آن حضرت ایستاد و گفت: معاشر الناس! هذا ابن نبیّکم و وصیّ امامکم فبایعوه؛ ای مردم! این بزرگ مرد، فرزند پیامبرتان و جانشین امامتان است. پس با او بیعت کنید.

مردم که از این سخن به وجد آمده بودند، گفتند: ما أحبّه الینا و أوجب حقّه علینا؛ چقدر او برای ما دوست داشتنی تر و حقش بر ما واجب تر است. سپس با کمال رغبت و اشتیاق با آن حضرت بیعت کردند و او را به عنوان خلیفه و جانشین پدرش امام علی علیه السلام پذیرفته و پیروی اش را برعهده گرفتند.(۲)

گفتنی است، امام حسن مجتبی علیه السلام پنجمین خلیفه مسلمانان بود، که پس از رحلت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به این مقام نایل شد.

از میان پنج خلیفه نخستین ابوبکر، عمر، عثمان، امام علی علیه السلام و امام حسن علیه السلام تنها دو خلیفه آخر، یعنی امام علی علیه السلام و امام حسن مجتبی علیه السلام به صورت آزاد و مستقیم از میان مردم انتخاب شدند ولی سه خلیفه دیگر، نه با رأی آزاد و دموکراتیک مردم، بلکه هر کدام به نحوی از مردم بیعت گرفته و بر اوضاع مسلط شدند.

به هر روی، بنا به گفته شیخ مفید بیعت با امام حسن مجتبی علیه السلام، در روز جمعه، بیست و یکم ماه رمضان، سال ۴۰ هجری قمری واقع گردید و از آن پس، آن حضرت عاملان و استانداران خود را معرفی و حکومت را به طور رسمی بر عهده گرفت.(۳)

ولی برخی از علمای اهل سنت، بیعت با آن حضرت را، روز بیست و سوم ماه رمضان دانسته اند.(۴)

پی نوشت

۱- سوره شورى (۴۲)، آیه ۲۳٫
۲- الارشاد (شیخ مفید)، ص ۳۴۷؛ منتهی الآمال (شیخ عباس قمی)، ج۱، ص ۲۲۴؛ زندگانی چهارده معصوم علیه السلام (ترجمه اعلام الوری)، ص ۳۰۰٫
۳- الارشاد، ص ۳۴۹٫
۴- التنبیه و الاشراف (مسعودی)، ص ۲۶۰٫

این مطلب را به اشتراک بگذارید:
balatarin cloob Donbaler viwio Donbaleh Twitter Facebook Google Buzz Google Bookmarks Digg yahoo Technorati delicious

نظر دهيد